| NORTASUN
EZAUGARRIAK ETA HELBURUAK |
| FUNTSEZKO
EZAUGARRIAK EDO PRINTZIPIOAK |
-Alderdi
batzuk- |
EZAUGARRIETATIK
ERATORRITAKO EKINTZAK |
|
1.
ERRESPETATZEA |
1.1.
Pertsonak |
- Guztien aldetik, ikasleak, irakasleak,
gurasoak, atezainak, bulegariak, sukaldeko eta zaintzako langileak,
garbitzaileak eta ikastetxean dauden guztiak errespetuz tratatzea
- Pertsonaren intimitatea gorde:
- Eskola emaitzak ematerakoan
- Arazo pertsonalak tratatzerakoan
- Bizikidetza Batzordeak edo beste erakunderen
batek hartutako erabaki pertsonalak eta balorazioak jakinarazterakoan
- Ikasle, irakasle edo gurasoen arazoak
bilera irekietan azaltzean izenik ez eman
|
|
1.2
Gauzak |
- Herriko gauza publikoak eta
pribatuak errespetatzen irakastea
- Ikastetxeko instalazioak zaintzea;
ebaluazioen amaieran balorazioa eta gogoeta egitea
- Gauzak lortzeko, eskuratzeko
egin behar diren era guztietako ahaleginen balioaz ohartu eta
ohartaraztea
|
|
1.3
Arauak |
- Hezkuntza komunitatearen arauak
ezagutu eta bete
- Desegokitzat jotzen direnak
aldatzeko proposamena egin egokia den unean eta lekuan
- Proposamenak aintzat hartu
- Seinaleak eta oharrak aintzat
hartu eta errespetatu
|
|
1.4.
Norbera |
- Auto-estimua sustatzea
- Nork bere burua ezagutzea eta bere helburuak
finkatzen jakitea
- Norberaren osasun fisikoa eta psikikoa
zaintzea
|
|
1.5
Ingurugiroa |
- Ikastetxearen ingurugiroaren
zainketa aktiboa sustatu
- Material xahukorra, ura eta energia
aurreztu
- Material birziklagarriak eta kutsatzen
ez dutenak erabili
- Ahalik eta material gehien berrerabili
eta birziklatzeko bitartekoak jarri
- Birziklaketarako hezi: hondakinak behar
den tokira bota...
- Berdeguneak hornitu eta zaindu
- Kutsadura akustikoa kontrolatu eta saihestu
- Garbitasuna sustatu: gelak (mahaiak,
aulkiak...), laboratorioak, karrejuak, patioak...
|
|
1.6.
Inoren ideiak eta iritziak |
- Besteen ideiak eta iritziak
ulertzen saiatu eta giza eskubideen errespetuaren ildotik bideratu
- Informazioak objetibatzen saiatu
- Entzuten jakin, kontsentsurako
bideak zabaldu eta landu
|
|
1.7.
Inoren lana |
- Guztion lana beharrezkoa dela
erakutsi
- Lanak eta ekarpenak zuzentzeko
helburu positiboak izan
|
|
2.
ASKATASUNA |
2.1.
Adierazpen askatasuna |
- Adierazteko ahalmena sustatzea eta ahalbidetzea, elkarren
errespetuan
- Asertibitatearen espresabidea landu eta erabiltzea: norberarena
tinko azaltzea, inorena gutxietsi gabe
- Era guztietako adierazpenetarako moduak, prozedurak eta lekuak
finkatu eta errespetatzea
- Giza eskubideen aldeko adierazpenak aintzat hartzea
|
|
2.2.
Norberaren askatasunaren mugak |
- Estamentu guztietako partaideak ohartaraztea euren askatasunaren
muga non den: besteekiko errespetuan
- Askatasuna/Erantzukizuna binomioa bultzatzea
|
|
3.
NORBERAREN AUTONOMIA ETA ERANTZUKIZUNA
|
3.1
Pertsonaren autonomia |
- Norberaren autonomia sustatu arlo publikoan eta pribatuan
- Iniziatibak edo ekimenak sustatu eta onetsi
- Erabakiak hartzen irakatsi eta erabakien ondorioak onartu
- Lan pertsonalak egiten ikasi
- Ziurtasuna transmititu
|
|
3.2.
Ardurak hartzea |
- Ardurak bereganatzen ikastea
- Heldutasunerako ezinbestekoa dela ohartzea eta onartzea
- Bakarka ere lan egiten irakastea
- Konpromisoak hartzea eta betetzea
- Epeak betetzea
- Arduretan ekimenez eta konstantziaz jokatzea
|
| 4.
JUSTIZIA
|
4.1.
Aukera berdintasuna |
- Gabeziak dituztenei eman behar zaien babes bereziaz
kontzientziatu
- Norberaren mugak ikusita, berezko zailtasunei
aurre egiten lagundu
|
| 4.2.
Aniztasuna aintzat hartzea |
- Aniztasuna, dibertsitatea aintzat hartzen duten
programak, ekintzak eta taldeak sustatu
- Ikasleak ebaluatzeko orduan bakoitzaren abiapuntua
eta aurrerapena ardatz izan
|
| 4.3.
Integrazioa |
- Integraziorako oztopoak saihesteko orientazio psikopedagogikoa
eskaini.
|
| 4.4.
Ahaleginaren balorazioa |
- Lan egiteko ohiturak sustatu eta baloratu, lanerako
metodologiak eta ikasteko teknikak irakatsi
- Lanean ekimenez, konstantziaz aritzea baloratu
|
| 4.5.
Ez diskriminatzea |
- Sexua, izaera, diru-arazoak, ideiak, maila akademikoa... direla-eta
inor ez diskriminatu, jokabide hau aktiboki bultzatuz
|
| 4.6.
Irakaslea: justiziaren eredu |
- Irakasleak berak izan behar du arauak betetzen
eredu
- Jokatzeko arau eta eredu argiak eman
|
| 4.7
Arauak berraztertzea |
- Arauak bizirik mantendu
- Gutxien betetzen edo onartzen diren arauak berraztertu
|
|
5.
BAKEAN ETA BAKERAKO HEZITZEA |
5.1.
Bake giroan bizitzea |
- Gatazkak aurreikustea eta saihestea
- Bortizkeria arbuiatzea
- Pertsonak eta euren zirkunstantziak ezagutzea
- Gizarte egoerak ezagutzea
- Partehartzea, integratzeko bidea
|
| 5.2.
Elkarrizketa, gatazkak bideratzeko tresna |
- Alde guztiei entzun; era aktiboan entzun
- Bestearen lekuan jartzea landu
- Akordioak bilatu; irtenbiderik egokiena: irabazlea+irabazlea
- Arauen interpretazio positiboa
- Zigorren betekizuna jarrera aldarazi, egoera aldatu;
zigorrak funtzio hezitzailea, konpontzailea eduki dezala, gogoeta
ekar dezala
- Pertsonak eta gatazka bereizi
|
|
6.
ELKARTASUNA ETA KOOPERAZIOA |
6.1.
Partehartzea |
- Gai orokorretan GUZTIEN partehartzea bilatu: irakasle,
ikasle eta guraso
- Ikasgelan ikasle guztien partehartzea eguneroko
jardunean landu
- Ikasleen ordezkarien bilerak deitzea eta erabiltzea:
- Ikasle guztien berri zuzenean jasotzeko
- Euren bitartez informazioa zabaltzeko
|
| 6.2.
Kooperazioa: taldea aintzat hartu |
- Taldearen interes eta helburuetara moldatu:
- Ikasgela barruan ikasgiroari eutsi
- Puntualitatea sarrera-irteeretan
- Sail Didaktikoaren barruan elkarri lagundu
|
| 6.3.
Talde lana |
- Ikasgelan lan kooperatiboa garatu
- Bata bestearen ekarpenak jasoz eta bermatuz, elebakarren
arteko trukean
- Kooperazioa eta lehiaren artean oreka bilatu
|
| 6.4.
Lanak eta ardurak hartzeko txandak egin |
- Estamentuetako ordezkari gisa partehartzea bultzatu
- OOGko ordezkari gisa partehartzea bultzatu
|
| 6.5.
Elkartasun proiektuak |
- Marjinazio, txirotasun eta justizia gabeko egoerei aurre egiteko
jarrera izan
- Informazioa eman, hizpidera ekarri
- Daukaguna baloratu
- Laguntzeko era aktiboak sustatu
|
|
7.
PERTSONA OSORIK GARATZEA |
7.1.
Gaitasun kognitiboak |
- Programazioek finkaturiko gutxienezko edukien arabera gaitasun
kognitiboen garapena ziurtatu
|
| 7.2.
Gaitasun kritikoak |
- Behaketa, analisia, sintesia eta gogoeta dakartzaten
ohiturak sustatzea
- Ikerketa oinarri duten lan metodoak sustatzea,
errepikapenean eta transmisio hutsean oinarrituriko hezkuntza
gaindituz
- Komunikabideen aurrean irizpide kritikoa garatu
eta bultzatzea:
- Informazio osoa eta partziala edo faltsua bereizten ikasi
|
| 7.3.
Gaitasun artistikoak |
- Eskulana eta arte lanak edo ekintzak integratzea
- Hizkuntza artistikoen ezagutza sustatzea
- Arte adierazpen desberdinekiko errespetua bultzatu
- Arte adierazpena plazer iturri bezala ikusi
- Arteak barnea adierazteko aukera eskaintzen duela
sentitu
|
| 7.4.
Gaitasun sozialak |
- Gizarte trebetasunak sustatzea:
- Jendaurrean, zaindu garbitasuna, jantziak eta moduak
- Trebetasun konkretu batzuk landu: nork bere burua aurkeztu,
baimenak eskatu, barkazioa eskatu, kexak edo iradokizunak
azaldu, mezuak pertsonei egokitu...
- Giza harremanak adeitasunez garatzen irakatsi (harremanak
agur eginez hasi...)
- Arazoei irtenbideak bilatzeko moduak landu:
- Negoziaketan trebatu
- Dialektikan trebatu (beti ere ateren bat irekita utziz)
- Bitartekaritza erabil
|
| 7.5.
Gaitasun afektiboak |
- Emozioak kanporatzeko, sentimenduak azaltzeko gaitasuna ikasi
eta irakatsi:
- Auto-estimua sendotzeko (?)
- Pertsonen arteko harreman egokiak areagotzeko
- Bizikidetza giroa hobetzek
|
| 7.6.
Mugimenezko gaitasunak |
- Kirola egitea bultzatu
- Gorputz adierazpenak eta musika elkarri loturik
bultzatu
|
| 7.7.
Gaitasun teknologikoak |
- Lan intelektualaren eta eskulanaren arteko tradiziozko
bitasuna gainditu
- Ikasitakoaren funtzionaltasuna areagotu
- Ikasketak aukeratzeko garaian ohiko edo behinolako
banaketa sexistak alboratu
- Bizitza aktiboan sartzeko gaitasunak garatu
|
| 8.
KULTURA ETA IKASKUNTZA
|
8.1.
Kulturaren balio integratzailea |
- Ikastetxeak antolaturiko kultur saio anitzen bitartez:
- Kultur giro askotara gozamenez hurbiltzea
- Mundua eta gure ingurua ezagutzeko, hobeto ulertzeko eta
haietaz gozatzek
|
| 8.2.
Aisia |
- Aisiaz gozatzeko kultur ekintzak aukera bat direla
ohartzea
- Natura ezagutu eta gozatu
- Kirol eta kultur ekintzen berri eman eta beraietan
parte hartzera animatu
- Lagunartean bizi ezeri eta inori kalterik egin
barik, guztiak eta guztia errespetatuz
|
| 8.3.
Euskal Herria abiapuntu |
- Euskal Herriaren ezaugarri historiko, kultural, geografiko
eta sozialak jakitea
|
| 8.4.
Eleaniztasuna |
- Gaztelania, ingelesa , frantsesa... aintzat harturik,
EUSKARA tresna hizkuntza denez, lehen maila berari eman
- Euskalduna eta aldi berean kosmopolita izatea
sustatu
- Hizkuntzek ate asko zabaltzen dituztela ohartu
eta ohartarazi
|
| 8.5.
Teknologia berriak |
- Ordenadore, multimedia eta teknologiak, orokorrean,
eskaintzen dituen erabilerak sustatu, irakaskuntzarako bitarteko
gisa eta zenbait trebetasun lantzeko
- Teknologia horien erabilera errespetuzkoa, konstruktiboa,
integratzailea eta solidarioa sustatu, dituzten arriskuez ohartaraziz
|
| 8.6.
Irakaskuntza osoa eta berritzailea |
- Berrikuntza eta esperimentazio jakintzagaien arteko proiektuak
sustatzea
|
| 8.7.
Irakasleen prestakuntza
|
- Ikastaroak, kongresuak eta hitzaldiak irakasleen prestakuntzarako
erabili, ikastetxearen interesak eta funtzionamendu ona kontuan
hartuz
|
| 8.8.
Gurasoen prestakuntza |
- Gurasoei seme-alaben hezkuntzan laguntza eman: ekitaldiak,
hitzaldiak antolatu, gai orokorrak nahiz konkretuak lantzeko
|
| 9.
EUSKARA: HARREMAN ETA TRESNA-HIZKUNTZA
|
9.1.
Gure kulturaren zutabeetako bat |
- Europako kultura aurreindoeuroparraren altxor
bizi bakarra izatearen garrantziaz jabetu
|
| 9.2.
Ikaskuntzarako tresna hizkuntza
|
- Gizartean, lan munduan balioesten diren
euskara gaitasunaren titulazioak erdiesteko ikasleak prestatzea
eta bideratzea (EGA...)
|
| 9.3.
Ikasle-irakasleen harreman hizkuntza |
- Ikastetxe barruko harremanak
euskaraz izatea
- Kontzientziazko kanpainak eta
proiektuak sustatzea
|
| 9.4.
Inguruko hizkera |
- Mendebaleko euskara eredura ikasle-irakasleak
hurbiltzea: lexikoa, ulermena...
|
| 9.5.
Administrazioarekiko harreman hizkuntza |
- Idazki, eskaera eta gutunetan euskara erabiltzea
lehenetsi
|
| 9.6.
Gurasoak: euskara eta gaztelera |
- Idatzizko jakinarazpen eta mezu
orokorrak era elebidunean, euskaraz eta erdaraz zabaltzea, baina
euskara hutsezko mezu laburrak ere tartekatuz joatea
- Gurasoekin egiten diren bileretan
euskara zein gaztelania tartekatzea
|
| 9.7.
Normalkuntzarako Plana |
- Ahozko euskararen erabilera
eta euskararen mundua sustatzen dituzten Plangintzak sortzea
edota indartzea, Euskararen Normalkuntzarako Plana ardatz delarik
|
|
10.
OSASUNA ETA HIGIENEA |
10.1.
Jantokian |
- Otorduetan, ohitura osasungarriak sustatu:
garbitasuna, lasaitasuna, denetarik jatea, jatekorik ez alferrikaltzea,
bazkaria jantokian bertan jatea...
|
| 10.2.
Ikasgelan |
- Garbitasun giroari eustea: paperontziak erabili, altzariak
eta hormak garbi edukitzea...
|
| 10.3.
Gainerakoetan |
- Pasabideak, komunak, patioak, kirol-guneak...:
denetan garbitasuna eta txukuntasuna zaindu
- Espazioak hornitu botatzeko materialetarako ontziekin
- Paperontziak eta birziklatzeko ontziak erabili
- Norberak jarritako iragarki edo propaganda material
baimendua epe baten barruan norberak batu
|
| 10.4.
Tabakoa eta beste droga batzuk |
- Errealitatea ezagutu: arriskuak
eta alternatibak
- Zehar lerro bezala landu, jakintzagai bat baino
gehiago hartzen dituzten kanpainen bitartez
|
| 10.5.
Elikadura |
- Elikadura orekatuaren garrantzia jakinaraztea
- Gosari osoa eta egokia hartzearen garrantzia,
goizeko lanari gogoz eta indarrez ekin ahal izateko
|
| 10.6.
Gaixoen prebentzioa |
- Orientazio sailak koordinaturik, tutoreen bitartez gaixoen
prebentziorako bideak erakustea (anorexia, antsietatea, tabakismoa,
alkoholismoa, HIESA...)
|
| 10.7.
Kirola |
- Batez ere guztien partehartzea, kirola praktikatzea
sustatu
- Aniztasuna aintzat harturik, ikasle guztien gustuko
kirol desberdinak eskaintzea, praktika -eta ez lehia- helburu
nagusia delarik
|